مركز تخصصی نماز
www.qunoot.net
بیش از 40 نكته پزشكی پیرامون نماز
  صفحه اول -> اثارواسرار نماز
چاپ صفحه
ارسال صفحه براي دوستان
بیش از 40 نكته پزشكی پیرامون نماز1389-9-18

 

دكتر مجید ملك محمدی
بسم الله الرحمن الرحیم

العلم علمان ، علم الابدان و علم الدیان ( پیامبر اكرم (ص
)) 
مجموعه ای كه تحت عنوان چهل نكته پزشكی پیرامون نماز پیش روی شماست ، كوششی ناچیز و حركتی كوچك در جهت هدفی بزرگ است ، كه آن هدف بزرگ همانا اثبات همسویی علم و دین است
.
در جهان امروز گروهی از مردمان ( از جمله مردم ممالك غرب ) با پیشرفت روز افزون و حیرت بر انگیز علوم مختلف و با مشاهده توانایی های بی حد و حصر علم در گره گشایی از مشكلات بشری ، اصالت محض را به علم داده اند و آن را بعنوان تنها راه نجات خویش برگزیده اند
.
در مقابل در طول تاریخ همواره مردمان دیگری نیز وجود داشته اند كه دین را برای برخوررداری از زندگی سعادتمندانه ، كافی دانسته اند و با بی اهمیت جلوه دادن همه مسائل دنیایی از جمله حتی علم در اعتقادات خویش اصالت مطلق را به دین بخشده اند
.
از جمله پیروان این عقیده نیز می توان به رهبران مذهبی كلیسای كاتولیك در قرون وسطی ، اشاره نمود
.
اما در این میان آیین مقدس اسلام و بخصوص شكل حقیقی آن یعنی مكتب تشیع ، علم و دین را بعنوان دو بال نیرومند برای پرواز انسان ، به سوی كمال مطلق خویش كه همانا نزدیك شدن به مرزهای عصمت و تخلق به اخلاق الهی در سایه قرب به حضرت حق است ، معرفی می كند و پرداختن به هر یك بدون توجه به دیگری را آفتی برای سعادت و نیكبختی انسان ، به حساب می آورد
.
به این ترتیب همان قدر كه عالم بی دین مسبب بدبختی خود و دیگران است ، جاهل مقدس مآب نیز موجبات خسارت در دنیا و آخرت را برای خود و اطرافیانش فراهم می آورد
.
این سخن مولای متقیان جهان و پیشوای شیعیان حقیقی ، حضرت علی (ع) است كه می فرمایند
:
العلم و الدین توامان ، اذا افترقا احترقا

علم و دین پییوسته با یكدیگرند و هر گاه جدای از هم شدند ، آتش افروز خواهند بود . اما نكته بسیار مهمی كه در این میان هرگز نباید آن را فراموش كرد ، نقصان علم نسبت به دین است ، چرا كه دین توسط آفرینشگر و خالق توانای هستی وضضع شده است كه هم او آگاه و مسلط بر همه جزئیات و ظرایف آفرینش است و همه آنچه كه برای سعادت و نیكبختی انسان در دنیا و آخرت لازم است ، بهتر از هر كس دیگری می داند ، اما علم حاصل مجاهدات و تلاشهای پی گیر انسان برای آگاهی یافتن به اسرار آفرینش و ارائه راه حل برای مشكلات و نابسامانیهای زندگی بشری است
.
بر این اساس علم راهی را می پیماید كه در انتهای آن راه دین قرار گرفته است و هر روز كه جانفشانیهای بشر در راه گشودن اسرار علمی حیات به نتیجه ای جدیدتر می رسد ، صحت و كمال دستورات دین ، آشكار تر می گردد
.
بدین ترتیب بشریت وظیفه دارد با ابراز قدرتمندی كه علم در اختیار او قرار می دهد و در راه روشن و صراط مستقیمی كه دین فرا راهش گذاشته است حركت كند و مدارج كمال را مرحله به مرحله طی نماید
.
بی شك در این مسیر سرانجام انسان به درجه ای خواهد رسید كه در یك نگاه توحیدی علم و دین را با یكدیگر یكی خواهد دید و متوجه خواهد شد كه هر حقیقتی كه علم به طور مسلم بر آن دست یافته است از جمله همان حقایقی است كه دین در كاملترین شكل خود یعنی اسلام و دقیق ترین تعبیر آن یعنی تشیع از آن سخن گفته است
.
در این مورد خیلی جالب است كه بدانیم در دیدگاه توحیدی حاكم بر سراسر قرآن ، حتی یكبار كلمه علوم یا كلمه ادیان در آیات شریفه این كاملترین كتاب سعادت به كار نرفته است ، بلكه هر چه هست سخن از علم است و دین . بدین معنا كه در دیدگاه آفریدگار یگانه ، تنها یك علم و تنها یك دین وجود دارد و در مكتب توحید این هر دو نیز با هم ، همسو و یكسان هستند . با این توضیحات ، هر گاه فرمانی از طرف دین صادر شود و لو این كه فرمان در نگاه اول یك عبودیت محض و یك اطاعت صرف به نظر برسد ، اما چنانچه بشر با ابزار نیرومند علم ، در آن فرمان ، تفكر و تامل نماید ، قطعا به تاییدات علمی و عقلی متعددی ، حول و حوش آن خواهد رسید ، چرا كه : كل حكم به الشرع حكم به العقل
.
و بدین وسیله نه تنها ایمان انسان نسبت به الهی بودن فرامین دین تقویت می شود و سایر فرامین دین كه كه احیانا بدلیل نقص نسبی علم و محدودیت دایره عقل انسان ، هنوز توجیه قابل قبولی پیدا نكرده اند ، مورد قبول و اطاعت كامل انسان قرار می گیرد ، بلكه خط مشی انسان در جریان پژوهش ها و مطالعات علمی به طور دقیق روشن می گردد
.
اما در میان علوم مختلفی كه باید پیوسته در كنار دین ، حركت كنند ، علم پزشكی به خاطر دیدگاههای خاص و منحصر به فرد آن نسبت به مسائل انسانی ، از اهمیت بسیار زیادی ، برخوردار است
.
این سخن پیشوای بزرگ شیعه ، حضرت امام رضا (ع) است كه فرمودند
:
من لم یعرف الهیئه و الالتتشریح ، فهو عنین فی معرفته الله

هر كسی كه نجوم و آناتومی نداند ، در خداشناسی ناتوان است
.
به قول امام محمد غزلی ( در كتاب جواهر القرآن ) مفهوم آیات شریفه الهی : یا ایها الانسان ما غرك بربك الكریم ، الذی خلقك فسویك ، فعدلك ، فی ای صوره ما شاء ركبك
.
آن طور كه باید بر مسلمانان آشكار نبود ، تا زمانیكه دانشمندان اسلامی ، در عصر شكوفائی علمی خود ، به تشریح اجزای بدن انسان پرداختند
.
آری ! همانطور كه مفهوم آیات شریفه سوره مومنون آنجا كه مراحل خلقت انسان ، بیان شده است و از نطفه و علقه و مضغه سخن به میان آمده است یا آنجا كه از تاریكیهای سه گانه رحم سخن گفته شده است ، جز تا زمانی كه جنین شناسی پزشكی ، به این اسرار شگرف پرداخت ، روشن نشد ، و عظمت متحیر كننده كلام خداوند در آغاز سوره مباركه قیامت ، آن جا كه انسان را به تفكر در عظمت نوك انگشتان دستش ، فراخوانده شده است ، جز تا زمان پیشرفت های پزشكی بشر در اوایل قرن بیستم آشكار نشد . یعنی زمانیكه گالتون ثابت كرد اثر برجسستگی های نوك انگشت در دو انسان مختلف ، در سرتاسر دنیا ، تنها زمانی ممكن است اندكی به یكدیگر شبیه شوندد كه جمعیت كنونی دنیا ، ۱۳ برابر میزان فعلی شود ، یعنی از ۵ میلیارد نفر به حدود ۶۴ میلیارد نفر برسد
!
یا زمانی بشر متوجه اهمیت آیات شریفه سوره لقمان و بقره درباره تغذیه كودك با شیر مادر تا دو سال گردید ، كه دانش پزشكی موفق به شكافتن ریزترین اجزای شیر مادر گردید ، و متوجه شد كه ضروری ترین ماده برای سلامتی جسمی و روانی انسان شیر مادر است
.
از جمله این قبیل شواهد مسیر پزشكی در آیات قرآن ، بسیار می توان یافت ، كه اگر به آن مجموعه غنی و بی نظیر سخنان معصومین (ع) و آراء حكمای الهی و به طور كلی مبانی فقه شیعه را نیز اضافه نماییم متوجه عظمت شگرف و لایتناهی دستورات اسلامی در پرداختن به مسائل جسمی و پزشكی انسان ، خواهیم شد
.
بعلاوه ، به مدد دانش پزشكی ،می توان به درك بهتری نسبت به مسائل گوناگون اسلامی ، از جمله گرایشات غنی فلسفی آن رسید . بعنوان مثال تحقیق در مبانی موجود در فلسفه قدرتمند حكیم ملاصدرا (ره) از جمله عبارت مشهور او در بیان ماهیت انسان جسمانیه الحدوث و روحانیه البقاد چنانچه با آگاهی از فرآیندهای موجود در دستگاه مغز و اعصاب انسان و وضعیت ناقل های عصبی موجود در آن ، صورت پذیرد ، بسی قابل فهم تر و گویاتر خواهد بود
.
با این اوصاف بی سبب نیست كه در فرمایش گهر بار حضرت رسول اكرم (ص) كه در آغاز سخن به آن اشاره كردیم و از قول حضرت علی (ع) نیز نقل شده است ، علم پزشكی همپایه با علم دین معرفی شده است
.
اما روشن است وقتی كه حتی در كوچكترین مسائل اسلامی جنبه های عمیق و پربار پزشكی ، بوضوح ، خودنمایی می كنند ، حضور این جنبه ها ، در اساسی ترین فرامین اسلامی مثل نماز می تواند تا چه حدی واضح و در جریان باشد
.
حقیقت این است كه ۴۰ نكته پزشكی در مورد فواید نماز ، در مقابل فواید پزشكی بسیار متعدد این فریضه الهی ، عدد بسیار بسیار كوچكی است و تنها زمانی بشر به كشف این فواید متعدد نزدیك می شود كه به پیشرفتهای عظیم دیگری دست یابد و به مدد آن پیشرفت ها از اسرار و ظرافتهای بی نهایت نماز پرده بردارد
.
اما با این وجود ، این حقیر سر تا پا تقصیر ، نگارنده سطور علیرغم دانش اندك ، توانائی ناچیز ، قصور فهم و قلم شكسته ام ، عزم خطر كردم و با امید برخورداری از لطف بیكرانه الهی و با آرزوی جلب توجه حضرت صاحب الزمان (عج ) ، به غواصی در بحربیكرانه نماز پرداختم ، شاید كه توشه كوچكی به قدر تشنگی از اقیانوس بی نهایت معارف نماز ، فراهم آورم ، كه به قول سعدی شیرین سخن
:
به راه بادیه رفتن ، به از نشستن باطل كه گرمراد نیابم ، به قدر وسع بكوشم

و در این مجموعه نوشتار ، با وجود آشفتگی ذهن و قلمم ، رضایت یار را در راه

بر پایی ملكوتی ترین فریضه اش نماز خواهان بوده ام ، كه بازهم سعدی شیراز فرموده است
:
دوست دارد یار این آشفتگی كوشش بیهوده به از خفتگی

بدین ترتیب كتاب ۴۰ نكته پزشكی پیرامون نماز كه در آن به تطبیق برخی جنبه های نماز با مطالب و نقطه نظرات پزشكی پرداخته شده است ، در مقابل شما عزیزان است
.
این مجموعه برای نخستین بار در روزنامه محلی كرمان امروز در استان كرمان ، انتشار یافت و مورد استقبال همه جانبه همشهریان عزیزم ، یعنی مردم مسلمان كرمان قرار گرفت ، بعلاوه پس از چاپ ۱۲ شماره آن ، مورد قبول هیأت داوران ستاد مركزی نماز واقع شد و عنوان مقاله برگزیده مطبوعاتی كشور را در نخستین جشنواره نماز و مطبوعات به خود اختصاص داد
.
با این وجود نویسنده توجه دارد كه بسیاری از نكات این مجموعه شاید به نظر متفكران و صاحبنظران ، فاقد عمق و غنای لازم برای وارد شدن در مسیر هدفی اینن چنین بزرگ و متعالی ، یعنی شناساندن معارف نماز باشد و چه بسا كه از نظر این بزرگواران ، برخی از مطالب كتاب تا حدودی سطحی و سست به نظر برسد
.
در این مورد ضمن این كه از همه این صاحبنظران ، مصرانه تقاضای انتقاد و راهنمایی دارم ، به این نكته مهم نیز توجه می دهم كه در نوشتن این مطالب سعی بر این بوده است كه زبان علم به زبانی ساده و روان و قابل فهم برای همگان نزدیك شود و این مجموعه برای همه اقشار جامعه ، در همه سطح قابل استفاده گردد . ضمن این كه ماهیت علمی موضوعات نیز خدشه دار نشود و به صحت علمی آن نیز لطمه ای وارد نیاید
.
بر این اساس ضمنا به آن خاطر كه ، آن چه در مورد نماز گفته شده است ، بعنوان ادعاهای یك فرد متعصب مذهبی ، تلقی نشود ، به همه منابع علمی كه در نوشتن این مقالات ، از آن استفاده نموده ام در پاورقی ها ، اشاره شده است
.
نكته قابل ذكر دیگر این كه شماره های پایانی این مجموعه نوشتار ، در دیدگاه نویسنده از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده است و چه بسا كه فهم كاملتر موضوعات مورد بحث در این مقالات كوتاه ، با عنایت كافی به مضامین نكات پایانی آن ، ممكن باشد
.
همچنین با توجه به این كه برای وفادار ماندن به اصل مقالات ترتیب و تركیب نكات ، در این كتاب ، دقیقا مشابه همان ترتیب و تركیبی است كه در مطبوعات به چاپ می رسیده است ، از این جهت ممكن است مطالب گهگاه واجد انسجام و تسلسل درونی لازم ، به نظر نیایند ، كه از این بابت عذرخواهی می نمایم و امیدوارم كه خوانندگان عزیز پس از مطالعه كل كتاب و با قضاوت كلی در مورد مطالب آن ، در ذهن خود بدین تسلسل و انسجام ، دست یابند
.
اما در سطور پایانی این پیشگفتار لازم است ، نكته بی نهایت مهمی كه در طول كتاب نیز بدان اشاره شده است یادآوری نمایم كه آنچه در این كتاب یا مطالب مشابه ، در مورد فواید علمی نماز گفته می شود . همگی دربرگیرنده بعد كوچكی از ابعاد متعدد نماز است و پرداختن به فواید دنیوی و مزایای مادی نماز ، هرگز نباید انسان را از توجه به دریاهای نور و معنویت همراه با نماز ، غافل كند . و بر این اساس باید مراقب بود كه توجه به مزایای پزشكی نماز و این قبیل مقولات ، تنها بعنوان تأییدات علمی و دنیایی بر این عبودیت محض شود و خدای نكرده ، حدود فواید و مزایای این فرضیه نورانی ، در حد خاك و دنیا باقی نماند و حكایت آن گروه گمراه كه نماز را به یك نوع ورزش سوئیسی تشبیه كرده بودند و دل خوش داشتند كه فلسفه نماز را دریافته اند، نشود
.
به هر حال با عظمت و گستردگی بیكرانه ای كه این حقیر ، در مورد نماز سراغ دارم و با وجود رحمت لایتناهی كه می دانم پروردگار عالم ، بر سر یك نمازگزار حقیقی و در مطبوعات یك اقامه كننده نماز فرود می آورد ، چنانچه بر اثر خواندن این مقالات در مطبوعات و حالا به صورت این كتاب یك نفر آری تنها یك نفر ، دگرگون شود و نماز خود را به آن نماز در این وادی شكوهمند معصومین (ع) و اولیاء الهی است ، قدمی نزدیك تر نماید و مرا نیز در این وادی شكوهمند از دعای خیر خویش بی نصیب نگذارد ، بی شك این حقیر به اجر رسیده است و از نصیب خود خرسند است . ای كاش كه این گونه باشد
.
در خاتمه بر خود لازم می دانم تا از همه كسانی كه مرا در تدوین مجموعه مطالب این كتاب ، یاری كرده اند ، كمال تشكر و قدردانی را بنمایم . بخصوص از حضرت حجه الاسلام و المسلمین ، حاج شیخ محسن قرائتی ، سردار بزرگ كاروان نماز ، و اعضای محترم ستاد مركزی اقامه نماز كه تشویق های پدرانه و برادرانه شان در طی سمینارهای گذشته نماز ، همواره دلگرم كننده این حقیر در ادامه راه بوده است ، همچنین معلم عزیزم ، جناب آقای یحیی فتح نجات سر دبیر محترم روزنامه كرمان امروز كه با امكانات محدود اما پر بركت خود برای نخستین بار ، با آغوش باز از این مجموعه مقاله ، استقبال نمودند و نیز دوست و برادر بزرگوارم ، جناب آقای محمد علی كردی . مدیر محترم انتشارات معارف كه علیرغم مشغله بسیار با شوقی سرشار برای خدمت به نماز ، نشر این كتاب را صادقانه قبول فرمودند ، صمیمانه تشكر و تقدیر نمایم و برای همه این عزیزان ، دعای سالار شهیدان ، حضرت امام حسین (ع) را در حق ابوثمامه صائدی ، تكرار نمایم كه : جعلك الله من المصلین

 

عناوین موضوعات
  صفحه اولاخبارمعرفی مركزبانك نماز اثارواسرار نمازآداب نمازروايات نمازآيات نمازنماز اولیاء وابرارمناسبتهانماز و خانوادهشیوه‌های دعوتسایت های اسلامیپرسش وپاسخ نمازكتابشناسي نمازداستان هاي نماز اخبار مركزاحكام نمازاشعار نمازمسجدرادیو اینترنتی آموزش نمازسایت جدید مركز تخصی نمازگالريدفتر ميهمانانتماس با ماجستجومدیریت
بانك نماز
» كتاب شناسي نماز
» نرم افزار
» مقالات
كتابشناسي نماز
» كتاب شناسي نماز
» كتابشناسی نماز2
» متن كامل تفسير نور به صورت PDF
» حضور قلب در نماز
داستان هاي نماز
» داستان هاي از نماز
» داستان هاي زيبا در باره نماز
» داستانهاى شيرين از نماز شب
» شیرین‌ترین نمازی كه خواندم این است
احكام نماز
» احكام وضو
» احكام تيمّم
» احكام نماز ميّت
» دستور نماز عيد فطر و قربان
اشعار نماز
» وضو
» شعر افعال نماز
» بشتابید -بشتابید ثبت نام شروع شد
» شعر تیمم
رادیو اینترنتی
» رادیو شیعه
» رادیو معارف
» رادیوقران
قسمت اداری
نام کاربري :
رمز عبور :
رمز عبور خود را فراموش کرده ايد؟

خبرنامه
  
اشتراک قطع اشتراک
 RSS